Námsgögn
Innskráning
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

      1. 5.10.0 Yfirlit kennslustundar
      2. 5.10.1 Reikna meðalbreytingarhraða út frá tveimur punktum
      3. 5.10.2 Kanna meðalbreytingarhraða í veldisvexti
      4. 5.10.3 Kanna meðalbreytingarhraða í vísishnignun
      5. 5.10.4 Meðalbreytingarhraði
      6. 5.10.5 Æfingar
      7. 5.10.6 Samantekt kennslustundar
    1. Samantekt á kafla 5
  1. Atriðisorðaskrá

Bókin og glærur

PowerPoint-glærur
Algebra I (IS)Kafli 55.10.3 Kanna meðalbreytingarhraða í vísishnignun
55.10 Skoðun á breytingarhraða

5.10.3 Kanna meðalbreytingarhraða í vísishnignun

FYRRI KAFLI

5.10.2 Kanna meðalbreytingarhraða í veldisvexti

NÆSTI KAFLI

5.10.4 Meðalbreytingarhraði

5.10.3 Kanna meðalbreytingarhraða í vísishnignun

5.10.3 - Kanna meðalbreytingarhraða í vísishnignun

Verkefni

Hér er graf sem þú sást í fyrri kennslustund. Grafið sýnir vísisfallið p, sem lýsir kostnaðinum p(t), í dollurum, við að framleiða 1 vatt af sólarorku frá 1977 til 1988. Hér er t fjöldi ára frá 1977.

Línurit sýnir mikla lækkun á kostnaði í dollurum á hvert vatt á 12 árum frá 1977. Kostnaðurinn lækkar úr um 80 dollurum í minna en 10 dollara á hvert vatt og ferillinn verður flatari þegar gildin lækka.
Kostnaður við að framleiða 1 vatt af sólarorku frá 1977 til 1988.

1. Clare sagði: „Fyrstu fimm árin, frá 1977 til 1982, lækkaði kostnaðurinn um það bil 12 dollara á ári. En næstu fimm árin, frá 1983 til 1988, lækkaði kostnaðurinn aðeins um það bil 2 dollara á ári.“ Sýndu að Clare hefur rétt fyrir sér.

Lausn

Meðalbreytingarhraðarnir eru u.þ.b. p(5)−p(0)5−0≈−12,2 og p(11)−p(6)11−6≈−2,17.

Þetta styður fullyrðingu Clare um hraðari lækkun í upphafi og mun hægari lækkun síðar.

2. Ef þróunin heldur áfram, verður meðallækkun verðs meiri eða minni en 2 dollarar á ári frá 1987 til 1992? Sýndu rökstuðninginn.

Lausn

Lækkunarhraðinn hægði á sér frá fyrstu 5 árunum til næstu 5 ára. Ef þróunin heldur áfram ætti verðlækkunin frá 1987 til 1992 því að vera minni en 2 dollarar á ári.

Viltu spreyta þig meira?

Hugsaðu lengra

Gerum ráð fyrir að kostnaðurinn við að framleiða 1 vatt af sólarorku hefði í staðinn lækkað um 12,20 dollara á hverju ári frá 1977 til 1982. Reiknaðu hver kostnaðurinn hefði verið hvert ár og teiknaðu punktana á graf. Berðu grafið þitt saman við grafið í byrjun verkefnis 5.10.3, efst á síðunni. Hvernig er þessi breytti kostnaður í samanburði við raunverulega kostnaðinn sem sýndur er?

Lausn
Graf sýnir kostnað í dollurum á hvert vatt lækka á 11 árum frá 1977. Gagnapunktarnir mynda niðurhallandi feril og strikalína við t = 2 lækkar með föstum hraða til að sýna verðlækkun yfir tíma.
Breyttur kostnaður með fastri árlegri lækkun.

Breytti kostnaðurinn með fastri árlegri lækkun væri sá sami árið 1977 og árið 1982, en hærri hvert ár þar á milli.

Sjálfspróf

Grafið hér fyrir neðan sýnir skopphæð körfubolta í hverju skoppi. Hver er áætlaður meðalbreytingarhraði frá fyrsta skoppi til þriðja skopps?

Graf sýnir skopphæð körfubolta eftir hverju skoppi. Hæðin lækkar eftir því sem skoppunum fjölgar.
Skopphæð körfubolta eftir hverju skoppi.
  1. −600
  2. 600
  3. −300
  4. 300

Viðbótarefni

Þróun meðalbreytingarhraða

Byggingarfyrirtæki keypti búnað sem kostaði 300.000 dollara. Virði búnaðarins rýrnar með tímanum.

Graf sýnir virði búnaðar í dollurum, v(t), sem fall af fjölda ára t frá því að búnaðurinn var keyptur. Punktarnir sýna vísishnignun, meðal annars (0, 300.000), (5, 140.000), (6, 120.000) og (10, 70.000).
Virði búnaðar með tímanum.

Hversu mikið lækkaði virðið um það bil frá ári 0 til árs 5, borið saman við árin 6 til 10?

v(5)−v(0)5−0≈140.000−300.0005=−32.000

v(10)−v(6)10−6≈70.000−120.0004=−12.500

Miðað við þessa þróun mætti búast við að meðallækkun virðis búnaðarins frá ári 11 til árs 15 væri minni en 12.500 dollarar á ári að tölugildi.

Reyndu þetta: Þróun meðalbreytingarhraða

Graf sýnir virði búnaðar í dollurum, v(t), sem fall af fjölda ára t frá því að búnaðurinn var keyptur. Punktarnir sýna vísishnignun, meðal annars (0, 300.000), (5, 140.000), (6, 120.000) og (10, 70.000).
Virði búnaðar með tímanum.

Hversu mikið lækkaði virðið um það bil frá ári 11 til árs 15?

Lausn

Hér er hvernig finna má meðallækkun virðisins frá ári 11 til árs 15. Athugaðu að notaðir eru nálgaðir punktar, þannig að svarið getur verið örlítið breytilegt, en það ætti samt að vera minna en 10.000 að tölugildi.

v(15)−v(11)15−11≈30.000−60.0004=−7.500

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/algebra-1/pages/about-this-course Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax hvorki styður né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

5.10.2 Kanna meðalbreytingarhraða í veldisvexti

NÆSTI KAFLI

5.10.4 Meðalbreytingarhraði