Hugtakaatriði

23.1 Grundvallarkraftarnir fjórir

Spurning 1. Hvaða kraftum lýsir lögmál öfugs ferningssambands?

1. rafsegulkraftinum og veika kjarnakraftinum
2. rafsegulkraftinum og sterka kjarnakraftinum
3. rafsegulkraftinum og þyngdarkraftinum
4. sterka kjarnakraftinum og þyngdarkraftinum

Spurning 2. Skýra burðareindir massatapið í kjarnasundrun?

1. nei
2. já

Spurning 3. Hvað gerist við tíðni spennusveiflunnar í samhringhraðli í hvert sinn sem eindin lýkur hringferð?

1. Tíðni spennusveiflunnar eykst eftir því sem eindin fer sífellt hraðar í hverri hringferð.
2. Tíðni spennusveiflunnar minnkar eftir því sem eindin fer sífellt hraðar í hverri hringferð.
3. Tíðni spennusveiflunnar helst óbreytt í hvert sinn sem eindin lýkur hringferð.
4. Tíðni spennusveiflunnar eykst fyrst og helst síðan stöðug í hvert sinn sem eindin lýkur hringferð.

Spurning 4. Hver grundvallarkraftanna fjögurra ber ábyrgð á jónatengjum?

1. rafsegulkrafturinn
2. þyngdarkrafturinn
3. sterki kjarnakrafturinn
4. veiki kjarnakrafturinn

Spurning 5. Hvaða gerð eindahraðals notar sveiflandi rafsvið til að hraða eindum eftir braut með föstum radíus?

1. línuhraðall (LINAC)
2. samhringhraðall
3. SLAC
4. Van de Graaff-rafall

23.2 Kvarkar

Spurning 6. Hvernig ræður hleðsla einstaks kvarks gerð sterkeindar?

1. Þar sem sterkeindin verður að hafa heiltölugildi þarf að sameina einstaka kvarka þannig að meðaltal hleðslna þeirra gefi gildi kvarks.
2. Þar sem sterkeindin verður að hafa heiltölugildi þarf að sameina einstakar frumeindir þannig að summa hleðslna þeirra sé minni en núll.
3. Sameina þarf einstaka kvarka þannig að margfeldi hleðslna þeirra sé jafnt heildarhleðslu sterkeindarinnar.
4. Þar sem sterkeindin verður að hafa heiltölugildi hleðslu þarf að sameina einstaka kvarka þannig að summa hleðslna þeirra verði heiltala.

Spurning 7. Hvers vegna finna létteindir ekki fyrir sterka kjarnakraftinum?

1. Límeindir eru burðareindir sterka kjarnakraftsins og víxlverka milli kvarka með litvíxlverkun, en létteindir eru samsettar úr kvörkum sem hafa ekki límeindir.
2. Límeindir eru burðareindir sterka kjarnakraftsins og víxlverka milli kvarka með massavíxlverkun, en létteindir eru ekki samsettar úr kvörkum og eru ekki massamiklar.
3. Límeindir eru burðareindir sterka kjarnakraftsins og víxlverka milli kvarka með massavíxlverkun, en létteindir eru samsettar úr kvörkum sem eru ekki massamiklir.
4. Límeindir eru burðareindir sterka kjarnakraftsins og víxlverka milli kvarka með litvíxlverkun, en létteindir eru ekki samsettar úr kvörkum og hafa enga litaþætti.

Spurning 8. Hvaða eiginleiki greinir andefni yfirleitt frá samsvarandi efni?

1. massi
2. hleðsla
3. orka
4. hraði

Spurning 9. Getur viðtekna líkanið breyst þegar nýjar upplýsingar safnast?

1. já
2. nei

Spurning 10. Hvert er samband Higgs-sviðsins og Higgs-bóseindarinnar?

1. Higgs-bóseindin er burðareindin sem flytur kraft fyrir Higgs-sviðið.
2. Higgs-sviðið er tímalengdin sem Higgs-eindirnar nota til að flytja kraft til annarra einda.
3. Higgs-sviðið er stærð skriðþungans sem Higgs-eindirnar flytja til annarra einda.
4. Higgs-sviðið er stærð kraftvægisins sem Higgs-eindirnar flytja til annarra einda.

Spurning 11. Hver voru upphaflegu þrjú kvarkabrögðin sem fundust?

1. upp, niður og þokki
2. upp, niður og botn
3. upp, niður og sérstaða
4. upp, niður og toppur

Spurning 12. Róteindir hafa meiri massa en rafeindir. Kvarkarnir þrír í róteindinni skýra aðeins lítinn hluta af þessum massamun. Hvað skýrir það sem eftir stendur af umframmassa róteinda miðað við rafeindir?

1. Mjög orkuríkar límeindir sem tengja kvarkana skýra það sem eftir stendur af umframmassa róteinda miðað við rafeindir.
2. Mjög orkuríkar ljóseindir sem tengja kvarkana skýra það sem eftir stendur af umframmassa róteinda miðað við rafeindir.
3. Andsamsíða stefna kvarkanna í róteind skýrir það sem eftir stendur af umframmassa róteinda miðað við rafeindir.
4. Samsíða stefna kvarkanna í róteind skýrir það sem eftir stendur af umframmassa róteinda miðað við rafeindir.

23.3 Sameining kraftanna

Spurning 13. Hvers vegna er sameining grundvallarkraftanna mikilvæg?

1. Sameining kraftanna hjálpar okkur að skilja grundvallargerð alheimsins.
2. Sameining kraftanna hjálpar við að sanna tilvist þyngdareindarinnar.
3. Sameining kraftanna hjálpar við að ná meiri hraða en ljóshraða.
4. Sameining kraftanna hjálpar við rannsóknir á andefniseindum.

Spurning 14. Hvers vegna geta vísindamenn ekki gert líkan af aðstæðum í alheiminum á tímabilum skömmu eftir Miklahvell?

1. Orkan sem þarf til að endurskapa Planck-tímabilið er of mikil.
2. Orkan sem þarf til að endurskapa Planck-tímabilið er of lítil.
3. Rúmmál búnaðarins sem þarf til að endurskapa Planck-tímabilið er of mikið.
4. Rúmmál búnaðarins sem þarf til að endurskapa Planck-tímabilið er of lítið.

Spurning 15. Hvaða hlutverki gegnir róteindasundrun í leitinni að alsameiningarkenningum?

1. Róteindasundrun er forsenda nokkurra alsameiningarkenninga.
2. Róteindasundrun afsannar gildi nokkurra alsameiningarkenninga.

Spurning 16. Hvað kallast kenning um sameiningu allra fjögurra grundvallarkraftanna?

1. kenningin um allt
2. kenningin um umbreytingu orku í massa
3. afstæðiskenningin
4. kenningin um Miklahvell

Spurning 17. Er auðveldara fyrir vísindamenn að finna sannanir fyrir alsameiningarkenningunni eða kenningunni um allt? Útskýrið.

1. Kenningin um allt, því hún krefst 10¹⁹ GeV af orku.
2. Kenningin um allt, því hún krefst 10¹⁴ GeV af orku.
3. Alsameiningarkenningin, því hún krefst 10¹⁹ GeV af orku.
4. Alsameiningarkenningin, því hún krefst 10¹⁴ GeV af orku.