1919 Heilbrigði og læknisfræði
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- kvíðaraskanir
- áhyggju- og óttatilfinningar sem vara mánuðum saman
- vöruvæðing
- ferli þar sem einhverju sem almennt hefur ekki verið litið á sem vöru er breytt í söluvöru á markaði
- umdeild veikindi
- veikindi sem sumir heilbrigðisstarfsmenn draga í efa eða telja vafasöm
- afsjúkdómsvæðing
- félagslegt ferli sem færir hegðun sem hefur verið skilgreind sem „sjúkleg“ aftur inn á svið þess sem telst eðlilegt
- fötlun
- skert geta einstaklings til að sinna daglegum athöfnum; Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin bendir á að hér sé um félagslega takmörkun að ræða
- faraldsfræði
- fræði um tíðni og dreifingu sjúkdóma og mögulegar leiðir til að hafa stjórn á þeim
- skerðing
- líkamlegar takmarkanir sem einstaklingur með skerta færni býr við
- tryggingaskylda einstaklinga
- regla stjórnvalda sem krefst þess að allir hafi tryggingavernd, ella sæti þeir viðurlögum
- staðfesting læknis
- staðfesting læknis á því að veikindi séu raunveruleg
- heilsufélagsfræði
- kerfisbundnar rannsóknir á því hvernig fólk tekst á við heilbrigði og veikindi, sjúkdóma og raskanir, sem og heilbrigðisþjónustu fyrir bæði sjúka og heilbrigða
- sjúkdómsvæðing
- ferli þar sem þættir lífsins sem áður voru taldir óæskilegir eða til marks um frávik eru endurskilgreindir sem veikindi sem krefjast læknismeðferðar
- sjúkdómsvæðing fráviks
- ferli sem breytir hegðun sem talin er „slæm“ í hegðun sem talin er „sjúkleg“
- lyndisraskanir
- langvinnir og hamlandi sjúkdómar á borð við þunglyndi og geðhvörf
- sjúkdómstíðni
- tíðni sjúkdóma
- dánartíðni
- fjöldi dauðsfalla á tilteknu tímabili eða tilteknum stað
- persónuleikaraskanir
- raskanir sem valda því að fólk hegðar sér á hátt sem samfélagið telur óeðlilegan en því sjálfu virðist eðlilegur
- heilbrigðisþjónusta fjármögnuð af einkaaðilum
- sjúkratrygging sem einstaklingur kaupir hjá einkafyrirtæki; hún getur verið starfstengd eða einstaklingskeypt
- heilbrigðisþjónusta fjármögnuð af hinu opinbera
- sjúkratrygging sem hið opinbera fjármagnar eða veitir
- sjúklingshlutverk
- mynstur væntinga sem skilgreinir viðeigandi hegðun sjúklinga og þeirra sem annast þá
- félagsleg faraldsfræði
- fræðigrein sem rannsakar orsakir og dreifingu sjúkdóma
- ríkisrekin heilbrigðisþjónusta
- fyrirkomulag þar sem hið opinbera á og rekur allt heilbrigðiskerfið
- víxlanleiki staðalmynda
- staðalmyndir sem breytast ekki heldur eru endurnýttar og heimfærðar á nýjan undirokaðan hóp
- smánarmerking
- ferli sem spillir félagslegri sjálfsmynd einstaklings; vegna veikinda eða fötlunar er hann talinn frábrugðinn öðrum, sætir mismunun og er stundum jafnvel útskúfaður
- smánarmerking veikinda
- ferli þar sem veikindi verða tilefni mismununar og samfélagið lítur niður á eða jafnvel útskúfar þeim sem við þau glíma
- vantryggður
- fólk sem þarf að verja að minnsta kosti 10 prósentum tekna sinna til heilbrigðisútgjalda sem tryggingar greiða ekki
- heilbrigðisþjónusta fyrir alla
- kerfi sem tryggir öllum aðgang að heilbrigðisþjónustu