Samantekt kafla

Samantekt kafla

13.1Hver er eldra fólkið? Öldrun í samfélaginu

Félagsfræðilegar rannsóknir á öldrun byggjast á mannfjöldagögnum og árgangahópum til að spá fyrir um samfélagsleg viðfangsefni sem fylgja hækkandi meðalaldri mannfjöldans. Bandaríski mannfjöldinn eldist sífellt; þróunin hefur verið kölluð „gránun Bandaríkjanna“ og stafar einkum af því að uppgangskynslóðin er að eldast. Alþjóðlegar rannsóknir á öldrun sýna bæði mun á lífslíkum milli kjarnaríkja og jaðarríkja og hversu misvel ríki eru undirbúin fyrir þær áskoranir sem fylgja fjölgun eldra fólks.

13.2Öldrunarferlið

Efri árin hafa áhrif á alla þætti mannlífsins, líffræðilega, félagslega og sálræna. Þótt framfarir í læknisfræði hafi aukið lífslíkur geta þær hvorki komið í veg fyrir öldrun né dauða. Menningarbundin viðhorf móta sýn samfélagsins á efri árin og dauðann, en taka sjálf stöðugum breytingum.

13.3Áskoranir sem eldra fólk stendur frammi fyrir

Fólk mætir ýmsum áskorunum þegar það eldist. Aldurshyggja felur í sér staðalímyndir, fordóma og mismunun gagnvart eldra fólki og elur á ranghugmyndum um getu þess. Þótt fátækt meðal eldra fólks hafi minnkað um áratugaskeið kann efnahagssamdrátturinn sem hófst 2008 að hafa bitnað illa á mörgum í þessum hópi. Sumt eldra fólk verður líkamlega veikburða og háð umönnunaraðilum, sem eykur hættuna á ofbeldi gegn því.

13.4Fræðileg sjónarhorn á öldrun

Þrjú meginsjónarhorn félagsfræðinnar móta kenningar um öldrun. Kenningar virknihyggjunnar beina sjónum að hlutverki eldra fólks í starfsemi samfélagsins í heild. Kenningar átakasjónarhornsins fjalla um árekstra milli hagsmuna eldra fólks sem hóps og hagsmuna annarra samfélagshópa. Kenningar samskiptahyggjunnar fjalla loks um hvernig sjálfsmynd eldra fólks mótast í samskiptum við aðra.