Inngangur
Yfirlit kafla
- 46.1 Vistfræði vistkerfa
- 46.2 Orkuflæði um vistkerfi
- 46.3 Lífjarðefnafræðilegar hringrásir
Árið 1993 kom fram athyglisvert dæmi um virkni vistkerfa þegar sjaldgæfur lungnasjúkdómur herjaði á íbúa í suðvesturhluta Bandaríkjanna. Dánartíðni sjúkdómsins var ógnvænleg; hann dró meira en helming fyrstu sjúklinganna til dauða, og margir þeirra voru frumbyggjar. Þetta áður heilbrigða unga fólk lést af algerri öndunarbilun. Sjúkdómurinn var óþekktur og Sóttvarnastofnun Bandaríkjanna (CDC), sem ber ábyrgð á að bregðast við hugsanlegum farsóttum, var kölluð til rannsóknar. Vísindamenn hefðu getað lært meira um sjúkdóminn ef þeir hefðu vitað að ræða við Navajo-lækningamenn á svæðinu, sem höfðu tekið eftir tengslum úrkomu og músastofna og gátu því séð faraldurinn 1993 fyrir.
Orsök sjúkdómsins, sem rannsakendur CDC greindu innan fárra vikna, var hantaveiran sem er þekkt sem Sin Nombre, veiran „án nafns“. Með innsýn úr hefðbundnum lækningum Navajo-fólksins gátu vísindamenn lýst sjúkdómnum hratt og komið á áhrifaríkum heilbrigðisaðgerðum til að hindra útbreiðslu hans. Þetta dæmi sýnir mikilvægi þess að skilja margbreytileika vistkerfa og hvernig þau bregðast við breytingum í umhverfinu.