4141 Osmósustjórnun og útskilnaður

Inngangur

Photo shows two garbage trucks dumping their contents into a landfill. — **Mynd 41.1.** Rétt eins og fólk endurvinnir það sem hægt er og losar leifarnar á urðunarstaði, notar líkaminn og endurvinnir það sem hann getur og skilur út úrgangsefnin sem eftir verða. Flókin kerfi líkamans hafa þróað leiðir til að vinna úr úrgangi og viðhalda jafnvægi í innra umhverfi. (heimild: byggt á verki eftir Redwin Law)

Yfirlit kafla

Osmósustjórnun og osmósuefnajafnvægi

Nýrun og líffæri osmósustjórnunar

Útskilnaðarkerfi

Köfnunarefnisúrgangur

Hormónastjórnun á osmósustjórnun

Inngangur

Ráðlögð dagleg vatnsneysla manna er átta til tíu glös af vatni. Til að viðhalda heilbrigðu jafnvægi þarf mannslíkaminn að skilja út svipað magn vatns á hverjum degi. Það gerist með þvaglátum, hægðum og svita og að litlu leyti með öndun. Líffæri og vefir mannslíkamans eru umlukin líkamsvökvum þar sem hitastigi, sýrustigi (pH) og styrk uppleystra efna er haldið stöðugum; þetta eru allt mikilvægir þættir samvægis. Uppleystu efnin í líkamsvökvum eru aðallega steinefnasölt og sykrur, og osmósustjórnun er ferlið sem heldur steinefnasöltum og vatni í jafnvægi. Osmótísku samvægi er viðhaldið þrátt fyrir áhrif ytri þátta eins og hitastigs, fæðu og veðurskilyrða.