Inngangur

Yfirlit kafla

• 38.1 Tegundir stoðkerfa
• 38.2 Bein
• 38.3 Liðamót og hreyfingar stoðkerfis
• 38.4 Vöðvasamdráttur og hreyfing

Inngangur

Vöðvakerfið og stoðkerfið styðja líkamann og gera fjölbreyttar hreyfingar mögulegar. Bein stoðkerfisins vernda innri líffæri líkamans og bera líkamsþungann. Vöðvar vöðvakerfisins dragast saman og toga í beinin; þannig verða til ólíkar hreyfingar eins og að standa, ganga, hlaupa og grípa hluti.

Áverkar eða sjúkdómar sem hafa áhrif á stoð- og hreyfikerfið geta skert færni verulega. Hjá mönnum stafa algengustu sjúkdómar í stoð- og hreyfikerfi á heimsvísu af vannæringu. Kvillar sem hafa áhrif á liðamót eru einnig útbreiddir, til dæmis liðagigt, sem getur gert hreyfingar erfiðar og, á langt gengnu stigi, skert hreyfigetu algjörlega. Í alvarlegum tilvikum, þegar liður hefur orðið fyrir miklum skemmdum, getur þurft liðskiptaaðgerð.

Framfarir í hönnun stoðtækja hafa leitt til þróunar gerviliða og eru liðskiptaaðgerðir í mjöðmum og hnjám algengastar. Gerviliðir fyrir axlir, olnboga og fingur eru einnig fáanlegir. Þrátt fyrir þessar framfarir má enn bæta hönnun stoðtækja. Fullkomnustu stoðtækin hafa takmarkaða endingu og slitna því fljótt, einkum hjá ungu eða virku fólki. Núverandi rannsóknir beinast að notkun nýrra efna, svo sem koltrefja, sem gætu gert stoðtæki endingarbetri.