Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
      1. Inngangur
      2. 34.1 Meltingarkerfi
      3. 34.2 Næring og orkuframleiðsla
      4. 34.3 Ferli meltingarkerfisins
      5. 34.4 Stjórnun meltingarkerfisins
      6. Lykilhugtök
      7. Samantekt kafla
      8. Spurningar um myndræn tengsl
      9. Upprifjunarspurningar
      10. Spurningar um gagnrýna hugsun
  2. A | Lotukerfi frumefnanna
  3. B | Jarðsögulegur tími
  4. C | Mælingar og metrakerfið
  5. Atriðisorðaskrá
Líffræði 2e (IS)Kafli 34Inngangur
Skrá inn til að leggja til breytingu
3434 Næring dýra og meltingarkerfið

Inngangur

FYRRI KAFLI

Spurningar um gagnrýna hugsun

NÆSTI KAFLI

34.1 Meltingarkerfi

Photo shows a variety of fresh vegetables being sold at a market.
Mynd 34.1. Hjá mönnum eru ávextir og grænmeti mikilvægur hluti af hollu og fjölbreyttu mataræði. (mynd: breyting á verki eftir Julie Rybarczyk)

Yfirlit kafla

  1. 34.1 Meltingarkerfi
  2. 34.2 Næring og orkuframleiðsla
  3. 34.3 Ferli meltingarkerfisins
  4. 34.4 Stjórnun meltingarkerfisins

Inngangur

Allar lifandi lífverur þurfa næringarefni til að lifa af. Plöntur geta aflað sameinda sem nauðsynlegar eru fyrir frumustarfsemi með ljóstillífun, en flest dýr fá næringarefni með því að neyta annarra lífvera. Á frumustigi eru þær lífsameindir sem dýr þurfa til starfsemi sinnar amínósýrur, lípíðsameindir, kirni og einfaldar sykrur. Fæðan sem er neytt samanstendur hins vegar af próteinum, fitu og flóknum kolvetnum. Dýr verða að breyta þessum stórsameindum í einfaldar sameindir sem þarf til að viðhalda frumustarfsemi, til dæmis til að byggja upp nýjar sameindir, frumur og vefi. Umbreyting neyttrar fæðu í nauðsynleg næringarefni er fjölþrepa ferli sem felur í sér meltingu og frásog. Við meltingu brotna fæðuagnir niður í smærri hluta og síðar frásogast þær inn í líkamann.

Ein áskorun í næringu manna er að viðhalda jafnvægi milli fæðuinntöku, forðageymslu og orkunotkunar. Ójafnvægi getur haft alvarlegar heilsufarslegar afleiðingar. Til dæmis leiðir það til offitu að neyta of mikillar fæðu án þess að eyða mikilli orku, og offita eykur síðan hættu á sjúkdómum eins og sykursýki af tegund 2 og hjarta- og æðasjúkdómum. Nýleg aukning offitu og skyldra sjúkdóma gerir skilning á hlutverki mataræðis og næringar í að viðhalda góðri heilsu enn mikilvægari.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/biology-2e/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Spurningar um gagnrýna hugsun

NÆSTI KAFLI

34.1 Meltingarkerfi