15Gen og prótein

Inngangur

Molecular models show a DNA double helix that is packed in a chromosome in Part a, and two proteins are shown in Parts b and c. — **Mynd 15.1.** Gen, sem eru borin á (a) litningum, eru línulega skipulagðar leiðbeiningar um myndun RNA- og prótínsameinda sem eru nauðsynlegar fyrir öll lífsferli. (b) Interlevkín-2-prótínið og (c) alfa-2u-glóbúlínprótínið eru tvö dæmi af mörgum um ólíkar sameindabyggingar sem gen kóða fyrir. (mynd „litningur“: National Human Genome Research Institute; mynd „interlevkín-2“: Ramin Herati/búið til úr PDB 1M47 og myndgert með Pymol; mynd „alfa-2u-glóbúlín“: Darren Logan/myndgert með AISMIG)

Yfirlit kafla

Erfðakóðinn
Umritun í dreifkjörnungum
Umritun í heilkjörnungum
Verkun RNA í heilkjörnungum
Ríbósóm og próteinmyndun

Inngangur

Frá því að verk Mendels voru enduruppgötvuð árið 1900 hefur skilgreiningin á geni þróast frá óhlutbundinni erfðaeiningu yfir í áþreifanlega sameindaeiningu sem getur eftirmyndast, tjáðst og tekið stökkbreytingum (Mynd 15.1). Gen eru gerð úr DNA og raðast línulega á litninga. Gen tilgreina raðir amínósýra, sem eru byggingareiningar prótína. Prótín samhæfa síðan næstum alla starfsemi frumunnar. Bæði gen og prótínin sem þau kóða fyrir eru lífi eins og við þekkjum það algjörlega nauðsynleg.