Lykilhugtök

Lykilhugtök

7-metýlgúanósínhetta

breyting sem bætt er við 5′-enda for-mRNA til að verja mRNA gegn niðurbroti og hjálpa til við þýðingu

amínóasýl-tRNA-syntetasi

ensím sem „hleður“ tRNA-sameindir með því að hvata myndun tengis milli tRNA og samsvarandi amínósýru

andtákni

þriggja kirna röð í tRNA-sameind sem samsvarar mRNA-tákna

CAAT-kassi

(GGCCAATCT) mikilvæg stýrilröð heilkjörnunga sem tekur þátt í bindingu umritunarþátta

megindogma

segir að gen tilgreini röð mRNA-sameinda, sem aftur tilgreina röð prótína

tákni

þrjú samliggjandi kirni í mRNA sem tilgreina innsetningu amínósýru eða losun fjölpeptíðkeðju við þýðingu

samlínulegur

um RNA og prótín: þrjár „einingar“ RNA, það er kirni, tilgreina eina „einingu“ prótíns, það er amínósýru, í samfelldri röð

samkomulagsröð

DNA-röð sem margar tegundir nota til að framkvæma sama eða svipað hlutverk

kjarnaensím

RNA-pólýmerasi dreifkjörnunga sem samanstendur af α, α, β og β′ en vantar σ; þessi flóki sér um lengingu

margtækni

eiginleiki erfðakóðans þar sem tiltekin amínósýra getur verið kóðuð af fleiri en einni kirnaþrennd; kóðinn er margtækur en ekki tvíræður

neðan við

kirni sem koma á eftir upphafsstaðnum í stefnu mRNA-umritunar; almennt raðir sem eru nær 3′-enda miðað við tiltekinn stað á mRNA

útröð

röð sem er til staðar í prótínkóðandi mRNA eftir að splæsingu for-mRNA lýkur

FACT-flóki

flóki sem auðveldar umritun litnis með því að taka litnisagnir í sundur á undan RNA-pólýmerasa II sem er að umrita og setja þær aftur saman eftir að pólýmerasinn hefur farið fram hjá

GC-ríkur kassi

(GGCG) ónauðsynleg stýrilröð heilkjörnunga sem bindur frumuþætti til að auka skilvirkni umritunar; getur komið fyrir nokkrum sinnum í sama stýril

hárnæla

RNA-bygging sem verður til þegar RNA fellur aftur að sjálfu sér og myndar vetnistengi innan sameindarinnar milli samstæðra kirna

hólóensím

RNA-pólýmerasi dreifkjörnunga sem samanstendur af α, α, β, β′ og σ; þessi flóki sér um upphaf umritunar

upphafsstaður umritunar

kirnið þaðan sem mRNA-myndun heldur áfram í 5′ til 3′ stefnu; táknað með „+1“

upphafs-tRNA

í dreifkjörnungum tRNAᶠᴹᵉᵗ og í heilkjörnungum tRNAᵢ; tRNA sem víxlverkar við ræsitákna, binst beint P-seti ríbósómsins og tengist sérstöku metíóníni til að hefja fjölpeptíðkeðju

innröð

innskotsröð sem kóðar ekki fyrir prótíni og er splæst úr mRNA við vinnslu

Kozak-reglur

ákvarða rétt upphafs-AUG í mRNA heilkjörnunga; samkomulagsröðin í kringum AUG í genum hryggdýra er 5′-GCCRCCAUGG-3′, þar sem R er púrín, og basarnir næst AUG skipta mestu máli

markleysutákni

einn af þremur mRNA-táknum sem tilgreina lúkningu þýðingar

ómótþráður

DNA-þráður sem er ekki notaður sem mót við umritun mRNA; þessi þráður er eins og mRNA nema að T-kirni í DNA samsvara U-kirnum í mRNA

oktamerkassi

(ATTTGCAT) ónauðsynleg stýrilröð heilkjörnunga sem bindur frumuþætti til að auka skilvirkni umritunar; getur komið fyrir nokkrum sinnum í sama stýril

peptidýl-transferasi

RNA-byggt ensím sem er hluti af 50S ríbósóm-undireiningunni og hvatar myndun peptíðtengja

plasmíð

utanlitninga, samgilt lokuð, hringlaga DNA-sameind sem getur aðeins innihaldið eitt eða fáein gen; algeng í dreifkjörnungum

pólý-A-hali

breyting sem bætt er við 3′-enda for-mRNA til að verja mRNA gegn niðurbroti og aðstoða við útflutning mRNA úr kjarnanum

pólýsóm

mRNA-sameind sem mörg ríbósóm þýða samtímis og í sömu stefnu

forupphafsflóki

þyrping umritunarþátta og annarra prótína sem kallar RNA-pólýmerasa II til umritunar á DNA-móti

stýrill

DNA-röð sem RNA-pólýmerasi og tengdir þættir bindast við til að hefja umritun

lesrammi

röð þríkirnatákna í mRNA sem tilgreina tiltekið prótín; hliðrun ríbósóms um eitt eða tvö kirni í aðra hvora áttina eyðileggur myndun þess prótíns

Rho-háð lúkning

lúkning umritunar í dreifkjörnungum með víxlverkun milli RNA-pólýmerasa og rho-prótíns við röð G-kirna á DNA-mótinu

Rho-óháð lúkning

lúkning mRNA-myndunar í dreifkjörnungum sem er háð lúkningarröð og stafar af myndun hárnælu í mRNA sem stöðvar pólýmerasann

RNA-ritbreyting

bein breyting á einu eða fleiri kirnum í mRNA sem hefur þegar verið myndað

Shine-Dalgarno-röð

(AGGAGG) röð sem kemur þýðingu í dreifkjörnungum af stað með því að víxlverka við rRNA-sameindirnar sem mynda 30S ríbósómið

merkiröð

stuttur amínósýruhali sem beinir prótíni til tiltekins frumuhólfs

lítið kjarna-RNA

RNA-sameind sem RNA-pólýmerasi III myndar og hefur ýmis hlutverk, meðal annars við splæsingu for-mRNA og stjórnun umritunarþátta

splæsing

ferli þar sem innraðir eru fjarlægðar og útraðir tengdar aftur saman í for-mRNA

ræsitákni

AUG, eða sjaldnar GUG, á mRNA þar sem þýðing hefst; tilgreinir alltaf metíónín

TATA-kassi

varðveitt stýrilröð í heilkjörnungum og dreifkjörnungum sem hjálpar til við að ákvarða upphafsstað umritunar

mótþráður

DNA-þráður sem tilgreinir samstæðu mRNA-sameindina

umritunarbóla

staðbundið afvafið DNA-svæði sem gerir umritun mRNA mögulega

ofan við

kirni á undan upphafsstaðnum; almennt raðir sem eru nær 5′-enda miðað við tiltekinn stað á mRNA