10.9 Þroski og endurnýjun vöðvavefs

10.9 Þroski og endurnýjun vöðvavefs

Megnið af vöðvavef líkamans myndast úr miðlagi fósturvísisins. Miðlagsfrumur beggja vegna taugapípunnar mynda frumukekki sem nefnast fósturliðir. Beinagrindarvöðvar, að frátöldum vöðvum höfuðs og útlima, þroskast úr fósturliðum miðlagsins en beinagrindarvöðvar höfuðs og útlima úr öðrum hlutum miðlagsins. Fósturliðir mynda vöðvakímfrumur. Vöðvakímfruma er vöðvamyndandi stofnfruma sem flyst til ólíkra svæða líkamans og rennur þar saman við aðrar slíkar frumur svo samfruma, eða vöðvapípa, myndast. Vöðvapípa myndast úr mörgum vöðvakímfrumum og inniheldur því marga kjarna en hefur samfellt umfrymi. Af þessum sökum eru beinagrindarvöðvafrumur fjölkjarna, því kjarni hverrar vöðvakímfrumu helst óskertur í fullþroska beinagrindarvöðvafrumunni. Hjarta- og sléttvöðvafrumur eru hins vegar ekki fjölkjarna því vöðvakímfrumurnar sem mynda þær renna ekki saman.

Gatatengi myndast snemma í þroska hjartavöðva og slétts einingarvöðva. Í beinagrindarvöðvum eru ACh-viðtakar í upphafi á stórum hluta yfirborðs vöðvakímfrumnanna, en ítaugun frá mænutaugum veldur losun vaxtarþátta sem örva myndun hreyfiþynna og taugavöðvamóta (NMJs). Þegar taugafrumurnar verða virkar hafa rafboðin sem berast um vöðvann áhrif á dreifingu hægra og hraðra vöðvaþráða í honum.

Þótt fjöldi vöðvafruma ákvarðist á þroskaskeiði hjálpa fylgifrumur til við að gera við beinagrindarvöðvafrumur. Fylgifruma líkist vöðvakímfrumu að því leyti að hún er ein gerð stofnfrumu. Fylgifrumur sameinast hins vegar vöðvafrumum og auðvelda þá próteinmyndun sem þarf til viðgerðar og vaxtar. Frumurnar liggja utan vöðvafrumuhimnunnar og vaxtarþættir sem vöðvaþræðir losa við tiltekið álag örva vöxt þeirra og samruna við vöðvafrumur. Fylgifrumur geta endurnýjað vöðvaþræði í mjög takmörkuðum mæli en hjálpa fyrst og fremst til við að gera við skemmdir í lifandi frumum. Ef skemmd fruma er verr farin en fylgifrumurnar geta gert við kemur örvefur í stað vöðvaþráðanna; ferlið nefnist bandvefsmyndun. Örvefur getur ekki dregist saman. Vöðvi sem hefur orðið fyrir verulegum skemmdum missir því styrk og getur hvorki myndað sama afl né sýnt sama úthald og fyrir skemmdina.

Sléttvöðvavefur getur endurnýjast úr stofnfrumugerð sem nefnist æðagrannfruma og er í sumum smáum æðum. Fyrir tilstilli æðagrannfruma endurnýjast og lagast sléttvöðvafrumur mun auðveldar en frumur beinagrindar- og hjartavöðvavefs. Líkt og beinagrindarvöðvavefur endurnýjast hjartavöðvi ekki að miklu marki. Örvefur, sem getur ekki dregist saman, kemur í stað dauðs hjartavöðvavefs. Eftir því sem örvefur safnast upp skerðist dælugeta hjartans vegna minnkaðs samdráttarafls. Lítils háttar endurnýjun kann þó að eiga sér stað fyrir tilstilli stofnfruma í blóði sem berast öðru hverju inn í hjartavef.