7.11.4 Að nota topppunkt og samhverfuás annars stigs falla
7.11.4 • Notkun topppunkts og samhverfuáss annars stigs falla
Verkefni
Teiknaðu hvern punkt í hnitakerfi á rúðustrikuðum pappír meðan þú svarar spurningunum. Ekki nota tækni.
Í liðum 1–4 skaltu nota fallið .
1. Finndu -hnit skurðpunkta grafs við -ás.
Svar: og .
Finndu hnit topppunktsins.
Lausn
Svar:.
Skissaðu annars stigs graf í gegnum einkennispunktana og teiknaðu lóðrétta línu í öðrum lit í gegnum topppunktinn.
Lausn

Hver er jafna lóðréttu línunnar sem fer í gegnum topppunktinn?
Lausn
Svar: .
Hvað gerir lóðrétta línan sem fer í gegnum topppunktinn við fleygbogann?
Svar: svarið getur verið orðað á fleiri en einn hátt. Línan skiptir fleygboganum í tvo samhverfa hluta. Þessi ímyndaða lóðrétta lína í gegnum topppunktinn kallast samhverfuás.
6. Merktu skurðpunkta við -ás, topppunkt og samhverfuás á grafinu. Segðu hvort topppunkturinn sé hágildi eða lággildi.
Lausn
topppunkturinn er lággildi.

7. Gefinn er topppunkturinnog punkturinn. Finndu annan punkt á annars stigs grafinu.
Vísbending: Það getur hjálpað að teikna mynd og nota samhverfuásinn.
Svar: eitt mögulegt svar er. Þar semer topppunkturinn er samhverfuásinn. Punkturinner 3 einingar hægra megin við samhverfuásinn, svo samsvarandi punktur er 3 einingar vinstra megin við hann.

Viðbótarefni
Samhverfuás annars stigs falls
Í grafi annars stigs falls er samhverfuás ímynduð lína sem skiptir fleygboganum í tvo samhverfa hluta. Hún fer í gegnum topppunkt fleygbogans, þannig að jafna samhverfuássins hefur sama -gildi og topppunkturinn.

Á mynd 1 er topppunkturinnog samhverfuásinn er . Á mynd 2 er topppunkturinnog samhverfuásinn er .
Dæmi
Finndu topppunkt og samhverfuás fyrir .
Skref 1: Finndu skurðpunkta við -ás. Settu hvorn þátt jafnan 0.
Skref 2: Finndu -hnit topppunktsins. Topppunkturinn er mitt á milli skurðpunktanna tveggja við -ás:
Skref 3: Finndu -hnit topppunktsins með því að setja inn í .
Topppunkturinn er.
Skref 4: Finndu samhverfuásinn. Hann er jafnan þar sem er jafnt -hniti topppunktsins: .
Reyndu þetta: samhverfuás annars stigs falls
Í liðum 1–2 skaltu nota annars stigs fallið .
1. Hver er topppunktur fleygbogans?
Svar:.
Skurðpunktarnir við -ás eru og . Mitt á milli þeirra er x=(4+10)/2=7. Þá er , svo topppunkturinn er.
2. Hver er samhverfuás fleygbogans?
Svar: .
Samhverfuásinn er jafnan þar sem er jafnt -hniti topppunktsins.