5.9.3 Teikna gröf jafna til að leysa verkefni
5.9.3 Teikna gröf jafna til að leysa verkefni
5.9.3 • Teikna gröf jafna til að leysa verkefni
Verkefni
1. Þykkt samanbrotins blaðs, , í millimetrum eftir að blaðið hefur verið brotið sinnum er gefin með jöfnunni .
a. Hvað táknar talan 0,05 í jöfnunni?
Lausn
Blaðið er 0,05 mm þykkt áður en það er brotið.
b. Hvað táknar talan 2 í jöfnunni?
Lausn
Talan 2 segir að þykktin tvöfaldast í hvert sinn sem hækkar um 1, það er í hvert sinn sem blaðið er brotið einu sinni í viðbót.
c. Notaðu tæknibúnað til að teikna graf jöfnunnar .
Lausn
Hér er gildistafla fyrir þykkt blaðsins eftir mismunandi fjölda brota:
| Fjöldi brota, n | Þykkt, t (mm) |
|---|---|
| 0 | 0,05 |
| 1 | 0,1 |
| 2 | 0,2 |
| 3 | 0,4 |
| 4 | 0,8 |
| 5 | 1,6 |

d. Hversu mörg brot þarf til að samanbrotna blaðið verði meira en 1 mm þykkt? Hversu mörg brot þarf til að það verði meira en 1 cm þykkt? Útskýrðu hvernig þú veist það.
Lausn
Það þarf 5 brot til að blaðið verði meira en 1 mm þykkt. Eftir 4 brot er þykktin 0,8 mm og eftir 5 brot er hún 1,6 mm. Það þarf 8 brot til að blaðið verði meira en 1 cm þykkt, því 1 cm er 10 mm og eftir 8 brot er þykktin 12,8 mm.
2. Flatarmál blaðs er 93,5 fertommur.
a. Finndu sýnilega flatarmálið sem eftir er eftir að blaðið hefur verið brotið í tvennt einu sinni, tvisvar og þrisvar.
Lausn
46,75; 23,375; 11,6875 fertommur.
b. Skrifaðu jöfnu sem lýsir sýnilegu flatarmáli blaðsins, , eftir brot.
Lausn
c. Notaðu tæknibúnað til að teikna graf jöfnunnar.
Lausn

d. Getur tekið neikvæð gildi í þessu samhengi? Gættu þess að rökstyðja svarið.
Lausn
Nei. Breytan táknar fjölda skipta sem blaðið hefur verið brotið, svo hún getur ekki verið neikvæð.
e. Getur tekið neikvæð gildi? Gættu þess að rökstyðja svarið.
Lausn
Nei. Flatarmál blaðsins getur aldrei orðið neikvætt, sama hversu oft það er brotið.
f. Ákvarðaðu formengi grafsins með ójöfnu.
Lausn
g. Ákvarðaðu myndmengi grafsins með ójöfnu.
Lausn
. Flatarmálið getur hvorki verið neikvætt né orðið nákvæmlega 0, því blaðið hverfur ekki.
h. Hvaða jafna táknar láréttu aðfelluna?
Lausn
3. Notaðu jöfnuna til að spá fyrir um þykktina eftir 7 brot.
Lausn
4. Skurðpunkturinn við y-ás táknar upphaflega þykkt blaðsins áður en það er brotið, það er þegar er 0. Reiknaðu skurðpunktinn við y-ás.
Lausn
5. Aðfellan táknar mörk sem grafið nálgast í líkaninu. Hvað þýðir það hér?
Lausn
Í líkaninu vex þykkt blaðsins eftir því sem fjöldi brota eykst. Líkanið gefur til kynna að þykktin geti vaxið án takmarks, þó það sé ekki raunhæft í raunveruleikanum.
Viðbótarefni
Formengi og myndmengi grafa vísisfalla
Grafið hér að neðan lýsir magni kaffíns, , í líkama einstaklings klukkustundum eftir upphafsmælingu upp á 100 mg. Ferlinum má lýsa með jöfnunni .
Hvert er minnsta gildið sem getur nálgast?
Þar sem er magn kaffíns getur það nálgast 0.
Getur einhvern tímann tekið neikvæð gildi?
Nei. Tími er ekki neikvæður í þessu samhengi, því mælingin hefst þegar og tíminn líður áfram.
Hver eru lægstu og hæstu gildin fyrir ?
Í upphafi er . Síðan getur haldið áfram eins lengi og það tekur kaffínmagnið að verða svo nálægt 0 að það skiptir varla máli.
Formengið, það er möguleg gildi á , er .
Myndmengið, það er möguleg gildi á , er .

Reyndu þetta
Formengi og myndmengi grafa vísisfalla
Verðmæti bíls í dollurum er fall, , af fjölda ára, , frá því að bíllinn var keyptur. Bíllinn var keyptur á 12.000 dollara. Tilgreindu formengi og myndmengi. Jafna ferilsins er .

Lausn
Svona má ákvarða formengi og myndmengi vísisfallsins:
Til að ákvarða formengið skaltu skoða -gildin. Bíllinn er keyptur þegar , svo formengið er .
Til að ákvarða myndmengið skaltu skoða -gildin, það er mögulegt verðmæti bílsins í dollurum. Bíllinn var keyptur á 12.000 dollara og tapar verðmæti þar til verðmætið nálgast 0, en hann verður aldrei neikvæðra dollara virði.
Myndmengið er .