5.6 Sjóðstreymi frá rekstri og frjálst sjóðstreymi til fyrirtækisins (FCFF)
5.6 Sjóðstreymi frá rekstri og frjálst sjóðstreymi til fyrirtækisins (FCFF)
Hæfniviðmið
Að þessum hluta loknum ættir þú að geta:
Sjóðstreymi frá rekstri
Þegar sjóðstreymisyfirlitið liggur fyrir má nota einstaka liði þess til að meta hvernig fyrirtækið stýrir handbæru fé. Sjóðstreymi frá rekstri, einnig nefnt hreint sjóðstreymi frá rekstrarhreyfingum, sýnir inn- eða útstreymi sem verður til í kjarnarekstrinum. Við óbeina aðferð er það fundið með því að leiðrétta hreinan hagnað fyrir gjöldum án útstreymis handbærs fjár og breytingum á hreinu veltufé.
Sjóðstreymi frá rekstri gefur mikilvægar upplýsingar um stjórnun daglegs rekstrar. Greiðslukjör viðskiptavina, innheimtustefna, innheimtuaðferðir og greiðslukjör birgja geta haft veruleg áhrif á tímasetningu inn- og útgreiðslna. Breytt greiðslukjör breyta ekki hagnaði tímabilsins en geta flýtt eða seinkað sjóðstreymi. Þessi tímamunur er kjarninn í stjórnun rekstrarsjóðstreymis.
Frjálst sjóðstreymi
Frjálst sjóðstreymi (FCF) er sjóðstreymi frá rekstri að frádregnum fjárfestingarútgjöldum. Mælikvarðinn sýnir hvort reksturinn skili nægu handbæru fé til að standa undir daglegri starfsemi og viðhalda rekstrarfjármunum. Jákvæður afgangur getur meðal annars nýst til arðgreiðslna, niðurgreiðslu skulda eða aukins veltufjár vegna vaxtar. Fjárfestar nota því frjálst sjóðstreymi við mat á fjárfestingum og getu fyrirtækis til að fjármagna sig innan frá.
Út frá upplýsingum Clear Lake Sporting Goods fæst eftirfarandi frjálst sjóðstreymi:
Eftir að hafa staðið undir rekstri og fjárfestingum í rekstrarfjármunum á Clear Lake 40.000 Bandaríkjadali eftir. Fjárhæðina má til dæmis nota til að greiða niður skuldir eða greiða arð í reiðufé.
Stjórnun sjóðstreymis
Stjórnun sjóðstreymis krefst þess að fylgst sé með mörgum inn- og útgreiðslum. Innheimta viðskiptakrafna er eitt mikilvægasta sviðið. Við nettó 10 daga greiðslukjör berst greiðsla að jafnaði innan um tíu daga, en nettó 60 daga kjör geta bundið fé í viðskiptakröfum í um tvo mánuði. Munurinn er 50 dagar þar sem fyrirtækið hefur þegar lagt til vöru eða þjónustu án þess að fá handbært fé í staðinn.
Sama lögmál gildir um greiðslur til birgja. Nettó 10 daga kjör kalla á skjóta útgreiðslu, en nettó 30 eða nettó 60 daga kjör gefa fyrirtækinu lengri tíma til að halda handbæru fé og samræma greiðslur við innheimtu.
Greiðslukjör þarf þó að meta í samhengi við tengsl fyrirtækisins við viðskiptavini og birgja. Sumir viðskiptavinir samþykkja styttri greiðslufrest, en aðrir kunna að velja samkeppnisaðila sem bjóða rýmri kjör. Fyrirtækið þarf því að vega saman sjóðstreymisþörf, venjur í atvinnugreininni, samkeppnisstöðu og gæði viðskiptasambanda.
Sjóðstreymisspá þarf að leiða tímabundinn fjárskort í ljós áður en hann verður að greiðsluvanda. Þá er unnt að tryggja fjármögnun til að brúa bilið. Opin lánalína hjá banka er algengt úrræði; fyrirtækið getur dregið á hana þegar handbært fé er af skornum skammti og greitt inn á hana þegar sjóðstreymi batnar.
Næsta greiningartæki eru reikningsskil í hlutfallsformi, einnig nefnd lóðrétt greining. Þar er hver liður fjárhagsyfirlits sýndur sem hlutfall af völdum grunnlið. Framsetningin dregur fram innbyrðis tengsl liða, auðveldar samanburð milli tímabila og gerir kleift að bera saman fyrirtæki af ólíkri stærð.