1010 Sérstæða afstæðiskenningin
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- bindiorka
- orkuígildi mismunarins milli massa kjarna og samanlagðs massa kjarneinda hans
- ljósvaki
- ímyndaður miðill sem vísindamenn töldu áður að bæri ljósbylgjur; tilraunir sýndu síðar að ljósvaki er ekki til
- viðmiðunarkerfi
- punktur eða safn tengdra punkta sem valið er til að mæla hreyfingu út frá
- almenn afstæðiskenning
- kenningin sem sett var fram til að útskýra þyngdarafl og hröðun
- tregðukerfi
- viðmiðunarkerfi þar sem hlutir fylgja fyrsta lögmáli Newtons
- lengdarstytting
- stytting lengdar sem mælist hjá athuganda sem hreyfist miðað við viðmiðunarkerfi hlutarins
- massagalli
- mismunurinn milli massa kjarna og samanlagðs massa kjarneinda hans
- forsenda
- staðhæfing sem gengið er út frá að sé sönn í vísindalegri eða stærðfræðilegri röksemdafærslu
- eiginlengd
- lengd hlutar í eigin viðmiðunarkerfi hans, til aðgreiningar frá lengd sem athugandi á hreyfingu miðað við það kerfi mælir
- afstæðilegur
- sem tengist nútímaafstæðiskenningu; á sérstaklega við um áhrif sem verða marktæk þegar hraði hlutar nálgast ljóshraða og γ verður marktækt stærra en 1
- afstæðileg orka
- heildarorka hlutar eða eindar á hreyfingu, E = γmc2; hún felur bæði í sér hvíldarorku mc2 og hreyfiorku
- afstæðisstuðull
- γ = 1/√(1 − u2/c2), þar sem u er hraði hlutar á hreyfingu og c er ljóshraði
- afstæðilegur skriðþungi
- p = γmu, þar sem γ er afstæðisstuðullinn, m er hvíldarmassi hlutarins og u er hraði hans miðað við athuganda
- afstæðiskenning
- kenning sem lýsir því hvernig hlutir hreyfast miðað við hver annan
- hvíldarmassi
- massi hlutar sem er í kyrrstöðu í eigin viðmiðunarkerfi
- samtími
- eiginleiki atburða sem eiga sér stað á sama tíma í tilteknu viðmiðunarkerfi
- takmörkuð afstæðiskenning
- kenning sem skýrir afleiðingar þess að ljóshraðinn og lögmál eðlisfræðinnar séu þau sömu í öllum tregðukerfum
- tímalenging
- lenging tímabils sem mælist þegar ferli á sér stað í viðmiðunarkerfi sem hreyfist miðað við athuganda