Samantekt kafla

Samantekt kafla

20.1 Lýðfræði og mannfjöldi

Fræðafólk beitir margvíslegum greiningaraðferðum til að öðlast skilning á lýðfræðilegum viðfangsefnum. Kenning Malthusar, hugmyndin um núllvöxt mannfjölda, gnægðarkenningin og kenningin um lýðfræðileg umskipti veita félagsfræðingum ólík sjónarhorn við rannsóknir á mannfjölda. Mannfjöldi heimsins vex hratt, einkum í jaðarríkjum. Meðal þátta sem hafa áhrif á mannfjölda eru fæðingartíðni, dánartíðni og fólksflutningar, þar á meðal aðflutningur og brottflutningur. Mannfjölgun getur haft margvíslegar afleiðingar og ólík félagsfræðileg sjónarhorn meta þær með mismunandi hætti. Fjölgunin reynir enn frekar á jörðina og náttúruauðlindir hennar, sem þegar eru undir miklu álagi.

20.2 Borgvæðing

Borgir bjóða íbúum sínum fjölmörg tækifæri og ýmiss konar ávinning, svo sem greiðan aðgang að vörum og fjölbreytt störf. Á sama tíma getur mikill íbúafjöldi leitt til togstreitu milli lýðfræðilegra hópa og aukið álag á umhverfið. Fjölgun borgarbúa getur því aukið félagslega togstreitu. Mesta áskorun borgarbúa nútímans er að skipta auðlindum borgarinnar með réttlátum hætti og draga jafnframt úr mengun og orkunotkun sem skaða umhverfið.

20.3 Umhverfið og samfélagið

Umhverfisfélagsfræði færist í vöxt eftir því sem öfgakenndum veðuratburðum fjölgar og áhyggjur af loftslagsbreytingum aukast. Athafnir manna menga jarðveg, vatn og loft og skaða þannig lífríki allrar fæðukeðjunnar. Þótt mengunin ógni öllum leggst byrði hennar þyngra á fátæk hverfi og ríki sem standa höllum fæti. Þetta mynstur nefnist umhverfisrasismi.