1818 Þróun og uppruni tegunda
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- aðlögun
- arfgengur eiginleiki eða hegðun lífveru sem stuðlar að lifun hennar og æxlun í núverandi umhverfi
- aðlögunarkvíslun
- tegundamyndun þar sem ein tegund kvíslast og myndar nokkrar aðrar tegundir
- sérsvæða tegundamyndun
- tegundamyndun sem á sér stað vegna landfræðilegs aðskilnaðar
- blöndunarfjöllitna lífvera
- fjöllitna lífvera sem myndast úr tveimur skyldum en aðskildum tegundum
- litningamisræmi
- ástand frumu sem hefur aukalitning eða vantar litning miðað við eðlilegan litningafjölda tegundarinnar
- sjálfsfjöllitna lífvera
- fjöllitna lífvera sem myndast innan einnar tegundar
- atferliseinangrun
- tegund æxlunareinangrunar þar sem tiltekin hegðun eða skortur á henni kemur í veg fyrir æxlun
- samleit þróun
- ferli þar sem hópar lífvera þróa óháð hver öðrum svipuð form eða eiginleika
- dreifing
- sérsvæða tegundamyndun sem á sér stað þegar fáeinir einstaklingar tegundar flytjast á nýtt landfræðilegt svæði
- sundurleit þróun
- ferli þar sem hópar lífvera þróast í ólíkar áttir frá sameiginlegum uppruna
- kynfrumuhindrun
- hindrun fyrir okfrumumyndun sem verður þegar náskyldir einstaklingar ólíkra tegunda parast en munur á kynfrumum þeirra, eggjum eða sáðfrumum, kemur í veg fyrir frjóvgun
- líkan um hægfara tegundamyndun
- líkan sem sýnir hvernig tegundir greinast smám saman í sundur í litlum skrefum yfir langan tíma
- búsvæðaeinangrun
- æxlunareinangrun sem verður þegar stofnar tegundar flytjast eða eru fluttir á nýtt búsvæði og setjast að á stað sem skarast ekki lengur við aðra stofna sömu tegundar
- samstæð líffæri
- sambærileg líffæri eða byggingar í ólíkum lífverum sem eiga sameiginlegan forföður
- blendingur
- afkvæmi tveggja náskyldra einstaklinga sem tilheyra ekki sömu tegund
- kynblöndunarsvæði
- svæði þar sem tvær náskyldar tegundir halda áfram að hafa samskipti, æxlast og mynda blendinga
- náttúruval
- mismunandi æxlunarárangur einstaklinga með hagstæða erfðaeiginleika sem hjálpa þeim að lifa af umhverfisbreytingar og leiða til þróunarbreytinga
- hindrun eftir okfrumumyndun
- æxlunareinangrunarferli sem verkar eftir að okfruma hefur myndast
- hindrun fyrir okfrumumyndun
- æxlunareinangrunarferli sem verkar áður en okfruma myndast
- slitrótt jafnvægi
- líkan um hraða tegundamyndun sem getur átt sér stað þegar atburður veldur því að lítill hluti stofns einangrast frá restinni af stofninum
- styrking
- áframhaldandi sundurgreining tveggja skyldra tegunda vegna lítillar hæfni blendinga milli þeirra
- æxlunarleg einangrun
- ástand þar sem tegund er æxlunarlega sjálfstæð frá öðrum tegundum; hegðun, staðsetning eða æxlunarhindranir geta valdið slíkri einangrun
- tegundamyndun
- myndun nýrrar tegundar
- tegund
- hópur stofna sem æxlast innbyrðis og getur af sér frjó afkvæmi
- samsvæða tegundamyndun
- tegundamyndun sem á sér stað á sama landfræðilega svæði
- tímaeinangrun
- munur á æxlunartíma sem getur virkað sem hindrun fyrir okfrumumyndun og leitt til æxlunarlegrar einangrunar
- breytileiki
- erfðafræðilegur munur milli einstaklinga í stofni
- leifarlíffæri
- líkamleg bygging sem er til staðar í lífveru en hefur ekkert augljóst hlutverk og virðist vera komin frá starfhæfri byggingu í fjarlægum forföður
- landfræðileg aðskiljun
- sérsvæða tegundamyndun sem verður þegar eitthvað í umhverfinu aðskilur lífverur sömu tegundar í aðskilda hópa