1.6.3 Könnun á skyldum jöfnum
1.6.3 • Að kanna skyldar jöfnur
Verkefni
Ræðið eftirfarandi aðstæður og jöfnur með félaga. Í hverju tilviki skuluð þið íhuga:
Hvað merkir lausnin í samhengi aðstæðnanna?
Eru gefnu gildin lausnir?
Ef aðgerðum er beitt rétt er lausn jöfnu einnig lausn allra jafna sem eru jafngildar henni. Ef aðgerðum er beitt rangt verður lausnin í hverri jöfnu önnur.
Í spurningum 1 og 2 skuluð þið nota eftirfarandi aðstæður og jöfnu:
Noah kaupir gallabuxur og notar 10% afsláttarmiða. Heildarverðið er 56,70 dollarar; þar af eru 2,70 dollarar söluskattur. Kaupin má tákna með jöfnunni:
Hvað merkir lausn jöfnunnar í þessum aðstæðum?
Lausn
Svör geta verið breytileg. Lausnin er upprunalegt verð gallabuxnanna.
Hvernig getið þið staðfest að 70 sé ekki lausn en 60 sé lausnin?
Lausn
Svör geta verið breytileg. Hér eru tvær athuganir:
Ef 70 er sett inn fæst .
Ef 60 er sett inn fæst .
Hér eru nokkrar jöfnur sem tengjast . Hver jafna fæst með einni eða fleiri aðgerðum á upprunalegu jöfnunni. Hverja þeirra má einnig túlka út frá kaupum Noahs.
Í spurningum 3-5 skuluð þið nota jöfnuna .
Hvað var gert við jöfnu Noahs til að fá þessa jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Hver liður var margfaldaður með 100. Jafnan er jafngild jöfnu Noahs.
Hvernig má túlka þessa nýju jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Verðið er nú gefið upp í sentum í stað dollara.
Er lausnin sú sama?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Já. 60 er lausn í báðum jöfnum.
Í spurningum 6-8 skuluð þið nota jöfnuna .
Hvað var gert við jöfnu Noahs til að fá þessa jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: 2,70 var dregið frá báðum hliðum jöfnunnar. Jafnan er jafngild jöfnu Noahs.
Hvernig má túlka þessa nýju jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Verðið er enn gefið upp í dollurum.
Er lausnin sú sama?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Já. 60 er lausn í báðum jöfnum.
Í spurningum 9-11 skuluð þið nota jöfnuna .
Hvað var gert við jöfnu Noahs til að fá þessa jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Liðirnir og voru dregnir saman rétt til að búa til jöfnu sem er jafngild upprunalegu jöfnu Noahs.
Hvernig má túlka þessa nýju jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: 10% afsláttur þýðir að greitt er 90% af upprunalega verðinu. 90% af upprunalega verðinu að viðbættum söluskatti eru 56,70 dollarar.
Er lausnin sú sama?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Já. 60 er lausn í báðum jöfnum.
Í spurningum 12-14 skuluð þið nota jöfnuna .
Hvað var gert við jöfnu Noahs til að fá þessa jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Söluskatturinn var ekki hafður með vinstra megin en var hafður með hægra megin. Þessi jafna er ekki jafngild upprunalegu jöfnu Noahs.
Hvernig má túlka þessa nýju jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Verðið eftir 10% afslátt, áður en söluskattur bætist við, er ekki sama stærð og verðið eftir 10% afslátt með söluskatti, 56,70 dollarar.
Er lausnin sú sama?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Nei. 60 er ekki lausn þessarar jöfnu.
Í spurningum 15-17 skuluð þið nota jöfnuna .
Hvað var gert við jöfnu Noahs til að fá þessa jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: 2,70 var dregið frá vinstri hliðinni og 2,70 bætt við hægri hliðina.
Hvernig má túlka þessa nýju jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Sömu aðgerð verður að beita báðum megin jöfnu til að halda henni í jafnvægi og fá jafngilda jöfnu. Verðið eftir 10% afslátt er ekki jafnt og 56,70 að viðbættum söluskatti.
Er lausnin sú sama?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Nei. 60 er ekki lausn þessarar jöfnu.
Í spurningum 18-20 skuluð þið nota jöfnuna .
Hvað var gert við jöfnu Noahs til að fá þessa jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Aðeins vinstri hliðin var margfölduð með 2.
Hvernig má túlka þessa nýju jöfnu?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Tvær gallabuxur, hvorar með 10% afslætti og söluskatti, kosta samtals 56,70 dollarar.
Er lausnin sú sama?
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Nei. 60 er ekki lausn þessarar jöfnu.
Veljið þær þrjár af jöfnunum sex sem eru jafngildar upprunalegu jöfnunni .
A.
B.
C.
D.
E.
F.
Berið saman við sýnissvar: A, B og C eru allar jafngildar upprunalegu jöfnunni og hafa 60 sem lausn.
Jafngildu jöfnurnar eru , og .
Myndband: jafngildar jöfnur
Horfið á myndbandið til að læra betur hvers vegna þessar jöfnur eru jafngildar.
Sjálfspróf
Hvert eftirfarandi er rétt næsta skref til að búa til jöfnu sem er jafngild ?
A.
B.
C.
D.
Ítarefni
Reglur um jafnaðarmerki
Þegar sömu stærð er bætt við báðar hliðar jöfnu, dregin frá báðum hliðum, báðar hliðar margfaldaðar með henni eða báðum hliðum deilt með henni helst jafnan sönn.
Frádráttarregla: Fyrir allar rauntölur , og gildir að ef , þá er .
Samlagningarregla: Fyrir allar rauntölur , og gildir að ef , þá er .
Deilingarregla: Fyrir allar rauntölur , og , þar sem , gildir að ef , þá er a/c = b/c.
Margföldunarregla: Fyrir allar rauntölur , og gildir að ef , þá er .
Til að jöfnur séu jafngildar þarf að nota andhverfar aðgerðir og beita þeim báðum megin jöfnunnar svo jafnvægið haldist.
Andhverfar aðgerðir eru aðgerðir sem upphefja aðrar aðgerðir.
Dæmi 1
Leysið .
Þar sem er margfaldað með 3 þarf að deila báðum hliðum með 3 til að leysa fyrir .
Dæmi 2
Leysið x/2 + 4 = 12.
Skref 1: Dragið 4 frá báðum hliðum.
Skref 2: Einfaldið.
Skref 3: Margfaldið báðar hliðar með 2.
Skref 4: Einfaldið til að fá .
Prófið þetta
Í spurningum 1 og 2 skuluð þið nota aðstæðurnar:
Denae keypti 6 pund af vínberjum fyrir 10,74 dollara.
Skrifið jöfnu fyrir aðstæðurnar.
Lausn
Berið saman við sýnissvar: Svör geta verið breytileg.
Látum tákna verðið á einu pundi af vínberjum.
Leysið jöfnuna.
Lausn
Skilgreinið breytuna. er verð á einu pundi af vínberjum.
Skrifið jöfnu. .
Leysið fyrir . Deilið báðum hliðum með 6.
Skref 4: Einfaldið. .
Vínberin kosta 1,79 dollara á pundið.