1.5.4 Ritun, teikning og lausn línulegrar jöfnu
1.5.4 • Að rita, teikna graf og leysa línulega jöfnu
Verkefni
Notið eftirfarandi dæmi fyrir spurningar 1-5: Nemandi á 475 dali á sparireikningi. Hún leggur 125 dali af launum sínum inn á reikninginn í hverri viku. Markmið hennar er að safna 7.000 dölum fyrir háskólanámi.
Hve mikið verður inni á reikningnum eftir 3 vikur?
Lausn
850 dalir
Hve margar vikur líða þar til hún á 1.350 dali?
Lausn
7 vikur
Ritið jöfnu sem sýnir tengslin milli upphæðarinnar á reikningnum, í dölum, og fjölda vikna sem hún hefur sparað.
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
, þar sem er upphæðin á reikningnum í dölum og er fjöldi sparnaðarvikna.
Teiknið graf jöfnunnar með grafreiknitækni. Merkið á grafið punktinn fyrir upphæðina eftir 3 vikur og punktinn fyrir vikuna þegar hún á 1.350 dali. Skráið hnit punktanna. Notið grafreiknitólið eða annað tæki utan námskeiðsins. Teiknið graf jöfnunnar sem lýsir þessu dæmi í Desmos-tólinu hér að ofan.
Lausn
Berið saman svarið ykkar:

Hver er skurðpunkturinn við -ás?
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
Hvaða aðrar upplýsingar gefur skurðpunkturinn við -ás um fallið?
Lausn
Berið saman svarið ykkar: Skurðpunkturinn við -ás sýnir núllstöð fallsins, þar sem hann er þar sem fallgildið er núll.
Hver er skurðpunkturinn við -ás?
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
Hver er hallatalan?
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
Eruð þið tilbúin í meira?
Að hugsa lengra
Notið eftirfarandi upplýsingar til að svara spurningum 1-5. Vatnstankur rúmar 450 gallon og er fullur. Hann tæmist um 20 gallon á mínútu.
Ritið jöfnu sem sýnir tengslin milli fjölda gallona af vatni í tankinum og fjölda klukkustunda sem tankurinn hefur tæmst.
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
, þar sem er tími í klukkustundum.
Ritið jöfnu sem sýnir tengslin milli fjölda gallona af vatni í tankinum og fjölda sekúndna sem tankurinn hefur tæmst.
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
, þar sem er tími í sekúndum.
Teiknið graf hverrar nýrrar jöfnu. Notið grafreiknitólið eða annað tæki utan námskeiðsins. Teiknið graf jöfnunnar sem lýsir þessu dæmi í Desmos-tólinu hér að ofan.
Lausn
Berið saman svarið ykkar:

Að hvaða leyti eru öll gröfin eins? Að hvaða leyti eru þau ólík?
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
Svör geta verið mismunandi, en hér eru nokkur dæmi.
Hvernig myndu þessi gröf breytast ef vatnsmagnið væri mælt í kvörtum í stað gallona? Hvað héldist óbreytt?
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
Svör geta verið mismunandi, en hér eru nokkur dæmi: Gröfin yrðu áfram línur með ólíkum neikvæðum hallatölum. Þau hefðu sama skurðpunkt við lárétta ásinn. Skurðpunktarnir við lóðrétta ásinn væru ólíkir, en þeir táknuðu sama vatnsmagn.
Ítarefni
Að rita jöfnur út frá gröfum í raunverulegum aðstæðum
Jafna sem inniheldur tvær óþekktar stærðir eða tvær breytilegar stærðir kallast jafna með tveimur breytum. Lausn slíkrar jöfnu er talnapar sem gerir jöfnuna sanna.
Gerum ráð fyrir að Tyler eyði 40 dölum í stuttermaboli og sokkapör. Stuttermabolur kostar 10 dali og sokkapar kostar 2,50 dali. Ef breytan er fjöldi stuttermabola og breytan er fjöldi sokkapara sem Tyler kaupir, hvaða jafna lýsir aðstæðunum?
Dæmi 1
Skref 1 - Búið til jöfnu með tveimur breytum. Kostnaðurinn er 10 dalir fyrir hvern stuttermabolauk 2,50 dala fyrir hvert sokkapar, og samtals eru það 40 dalir.
Nú þurfum við að teikna graf jöfnunnar. Við látum og .
Skref 2 - Finnið skurðpunktinn við -ás. Til að finna skurðpunktinn við -ás látum við .
er skurðpunkturinn við -ás. Skurðpunktur við -ás kallast einnig lausn eða núllstöð.
Í þessu dæmi táknar 4 fjölda stuttermabola sem Tyler getur keypt ef hann kaupir engin sokkapör fyrir 40 dali.
Skref 3 - Finnið skurðpunktinn við -ás. Til að finna skurðpunktinn við -ás látum við .
er skurðpunkturinn við -ás.
Í þessu dæmi táknar 16 fjölda sokkapara sem Tyler getur keypt ef hann kaupir enga stuttermaboli fyrir 40 dali.
Skref 4 - Teiknið línuna með því að tengja skurðpunktana.
Skoðum graf þessarar jöfnu:

Hugleiðum grafið og hvað það þýðir.
Dæmi 2
Hver er hallatala grafsins?
Lausn
Dæmi 3
Hvað merkir punkturinná þessu grafi?
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
Ef Tyler keypti 4 stuttermaboli og 6 sokkapör kostaði það meira en 40 dali.
Spreytið ykkur
Að rita jöfnur út frá gröfum í raunverulegum aðstæðum
Notið Desmos eða grafreiknivél til að búa til graf fyrir .
Ef breytan er fjöldi skópara og breytan er fjöldi gallabuxnapara, nefnið eina samsetningu sem er lausn.
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
Svör geta verið mismunandi, en hér eru nokkur dæmi:,,,
Hvað merkir samsetningin sem þið funduð á grafinu?
Lausn
Berið saman svarið ykkar:
Svör geta verið mismunandi, en hér er dæmi. Fyrir (2, 5) þýðir það að 2 skópör og 5 gallabuxnapör kosta 180 dali.
Svona má finna lausn og ákvarða merkingu hennar: