Námsgögn

Verkfæri · Hagfræði

Kaupvík hagfræði í einum firði

Í Kaupvík opnast hagfræðin. Kaupendur halda á blöðrum í hæð greiðsluviljans, ísar standa á stöplum í hæð kostnaðarins og torgið verður að grafi. Átta staðir, hver með sitt eigið líkan: markaðstorgið, ísbásinn, heimilið, vinnumarkaðurinn, bæjarstjórnin, bankarnir, eyjarnar og þjóðarbúið.

Byrja á markaðstorginuOpna Undirstöður hagfræði

Staðir og verkefni

Átta staðir í Kaupvík, hver með sitt eigið líkan. Veldu stað til að sjá verkefnin.

Kort af Kaupvík — Kortið er teiknað. Allt sem á því sést er líka í listanum.
Um Kaupvík

Kaupvík er ekki eitt samtengt hagkerfi. Hvert verkefni notar sitt eigið líkan. Sama fólkið og sömu staðirnir birtast víða, en tölurnar fylgja þeim ekki. Þegar tala berst á milli verkefna sérðu hana á spjaldi merktu „Innflutt forsenda“ og getur rakið hana til baka. Fjarðey og Hlýey eru ímyndaðar eyjar og tölurnar lýsa hvorki Íslandi né öðru raunverulegu landi.

Ár í Kaupvík

Árið fylgir firðinum frá júní til maí. Hver lota er þrjú til fjögur verkefni, og sum gildi berast á milli þeirra á merktum spjöldum. Þú getur líka opnað hvert verkefni beint.

Fyrsta útgáfa ársins: júní til október

  6. Í fyrstu útgáfunni

    Október

    Ný ísvél

    1. Verkefni B.5Ný ísvél
    2. Verkefni F.1Sala
    3. Verkefni F.2Lán
    4. Verkefni F.3Greiðsla í annan banka

    Gildi sem berast í lotunni

    • Vextir á láni: úr Lán í Ný ísvél (sjálfgefið gildi)
    • Lánsumsókn fyrir nýrri vél: úr Ný ísvél í Lán
    • Lánsumsókn fyrir nýrri vél: úr Ný ísvél í Greiðsla í annan banka
    • Verð á ís: úr Kynnstu markaðnum í Sala (sjálfgefið gildi)
Síðar í árinu

Þessar lotur bætast við árið þegar staðirnir eru komnir í herferðina. Verkefnin sjálf opnast nú þegar beint.

  2. Síðar

    Desember og janúar

    Krónan veikist

    1. Verkefni T.5Krónan hreyfist
    2. Verkefni H.2bKrónan veikist
    3. Verkefni F.4Hvað telst til framleiðslu?
    4. Verkefni F.6Tvær hliðar innflutnings

    Gildi sem berast í lotunni

    • Breyting á innflutningsverði: úr Krónan hreyfist í Krónan veikist
    • Tómatasendingin: úr Krónan hreyfist í Tvær hliðar innflutnings (sjálfgefið gildi)
    • Sala og innkaup eins kvölds: úr Hagnaður sem er ekki hagnaður í Hvað telst til framleiðslu? (sjálfgefið gildi)

Tengsl milli staða

Tölur fara á milli staða aðeins á merktum spjöldum, innfluttum forsendum. Eigandi hvers spjalds er staðurinn sem býr það til, og hver staður getur alltaf notað sjálfgefið gildi.

Myndin sýnir sömu tengsl og listinn.
  1. Markaðstorgið → Reksturinn: Verð á ís
  2. Slóð peninganna → Reksturinn: Vextir á láni
  3. Eyjaviðskipti → Reksturinn: Heimsmarkaðsverð á ís
  4. Markaðstorgið → Heimilið: Verð á ís
  5. Störf og tækifæri → Heimilið: Tímakaup í boði
  6. Eyjaviðskipti → Heimilið: Breyting á innflutningsverði
  7. Þjóðarbúið → Heimilið: Vísitala neysluverðs
  8. Markaðstorgið → Almannahagur: Tekjur af hafnargjaldinu
  9. Störf og tækifæri → Almannahagur: Niðurstöður endurdreifingar
  10. Markaðstorgið → Slóð peninganna: Verð á ís
  11. Reksturinn → Slóð peninganna: Lánsumsókn fyrir nýrri vél
  12. Reksturinn → Slóð peninganna: Sala og innkaup eins kvölds
  13. Eyjaviðskipti → Slóð peninganna: Tómatasendingin
  14. Markaðstorgið → Eyjaviðskipti: Eftirspurn og framboð á ís
  15. Eyjaviðskipti → Þjóðarbúið: Gengisbreyting

Svona virkar hvert verkefni

  1. Spáðu fyrst

    Þú teiknar eða velur spá áður en nokkuð hreyfist. Spáin er ekki metin til stiga, hún er borin saman við niðurstöðuna.

  2. Veldu eitt

    Í hverju skrefi eru fá stjórntæki. Þú breytir einni forsendu og sérð hvað hún gerir.

  3. Sjáðu og skýrðu

    Bærinn, grafið, taflan og setningin sýna sama líkanið. Svo raðar þú skýringunni sjálf eða sjálfur.

Verkefnin fylgja köflunum í Undirstöðum hagfræði og opnast líka beint úr köflunum.

Tilbúið dæmi: tölurnar eru ekki raunverð.