1010 Hagnýt siðfræði
Lykilhugtök
Lykilhugtök
- Þungunarrof
- það að binda enda á meðgöngu af ásetningi.
- Virkt líknardráp
- líknardráp þar sem lífi sjúklings er lokið með læknisfræðilegu inngripi, til dæmis með gjöf banvæns lyfjaskammts.
- Mannhverfur
- sem miðast við manninn.
- Loftslagsbreytingar af mannavöldum
- breytingar á loftslagi jarðar sem athafnir manna valda eða hafa áhrif á.
- Hagnýt siðfræði
- grein siðfræði sem beitir siðferðilegum viðmiðum og lögmálum á umdeild álitaefni til að meta réttmæti tiltekinna athafna.
- Lífsiðfræði
- fræðasvið sem rannsakar siðferðileg álitaefni sem vakna með framförum í líffræði, tækni og læknisfræði.
- Klínískar rannsóknir
- rannsóknir sem eru hannaðar til að prófa ný læknisfræðileg inngrip, ákvarða lyfjaskammta, greina mögulegar aukaverkanir og sýna fram á virkni.
- Djúpvistfræði
- nálgun í umhverfissiðfræði sem gerir ráð fyrir að allar lífverur hafi gildi í sjálfum sér en ekki aðeins vegna nytsemi sinnar.
- Skyldusiðfræðingur
- sá sem telur siðferðilega réttar athafnir fylgja algildum siðalögmálum.
- Sálun
- sá tímapunktur þegar talið er að líf í þroska öðlist sál.
- Umhverfissiðfræði
- grein hagnýtrar siðfræði sem endurmetur samband okkar við náttúruna og leitast við að skilgreina rétta breytni gagnvart náttúrunni utan mannheimsins.
- Líknardráp
- merkir „góður dauði“ og vísar til þess að binda enda á mannslíf til að forðast þjáningu.
- Frummyndir
- sú leið sem ósýnilegur og óbreytanlegur skapari notar til að kalla fram efnisheiminn sem við lifum í.
- Inngrip í kímfrumur
- arfgeng erfðabreyting.
- Efling mannlegrar getu
- tilraunir til að efla eða auka mannlega getu með tæknilegum, líflæknisfræðilegum eða öðrum inngripum.
- Efnis- og formhyggja
- sú hugmynd að vera sé samsett úr efni og formi sem geri henni kleift að raungera möguleika sína.
- Vísindasiðanefndir (IRB-nefndir)
- nefndir sem yfirfara og meta rannsóknaráætlanir til að vernda þátttakendur og greina hugsanleg vandamál.
- Tækisgildi
- það að hafa gildi sem tæki að öðru markmiði eða vegna einhvers annars.
- Eigingildi
- það að hafa gildi í sjálfu sér eða sjálfs sín vegna.
- Merkingarbært starf
- starf sem er jafnframt skilið sem markmið í sjálfu sér og sem eitthvað sem hefur siðferðilega stöðu.
- Fórnarkostnaður
- kostnaðurinn sem felst í því að velja ekki aðra kosti.
- Óvirkt líknardráp
- líknardráp þar sem meðferð er ekki veitt eða henni hætt í þeirri vissu að sjúklingur deyi fyrr en ef læknisfræðilegri meðferð væri haldið áfram.
- Persónuverund
- sú hæfni sem greinir menn sem verur sem eru færar um siðferði.
- Sjálfsvíg með aðstoð læknis
- framkvæmd þar sem læknir útvegar sjúklingi tæki, svo sem lyfseðil fyrir banvænum lyfjaskammti, upplýsingar eða hvort tveggja til að aðstoða hann við að binda enda á eigið líf.
- Sjálfræðislögmálið
- lögmál sem kveður á um rétt sjúklinga til gerendahæfni og sjálfsákvörðunar þegar þeir taka ákvarðanir um eigin heilbrigðisþjónustu.
- Velgjörðarlögmálið
- lögmál sem kveður á um að við eigum að breyta þannig að það gagnist öðrum eða sé þeim til góðs.
- Lögmálið um klínískt jafnvægi
- lögmál sem kveður á um að slembirannsóknir skuli framkvæmdar þannig að jafnvægi ríki milli hagsmuna þátttakenda og markmiða vísindanna.
- Réttlætislögmálið
- lögmál sem kveður á um að dreifing og veiting heilbrigðisþjónustu skuli vera réttlát og sanngjörn.
- Skaðleysislögmálið
- lögmál sem kveður á um að við eigum að breyta þannig að við völdum öðrum ekki skaða.
- Hluthafar
- einstaklingar sem eiga hlut í hlutafélagi.
- Inngrip í líkamsfrumur
- erfðafræðileg inngrip þar sem erfðabreytingar erfast ekki og berast ekki til afkvæma sjúklings.
- Hagsmunaaðilar
- hver sá einstaklingur sem á hagsmuna að gæta í rekstri fyrirtækis.
- Sterk gervigreind
- vélar sem leysa mörg vitsmunaleg verkefni líkt og menn en á mjög miklum hraða, það er á vélahraða.
- Veik gervigreind
- vélar sem leysa fyrst og fremst eitt verkefni, svo sem Siri frá Apple eða samfélagsmiðlabottar.