3131 Jarðvegur og næring plantna
Lykilhugtök
- A-lag
- jarðvegslag sem samanstendur af blöndu lífræns efnis og ólífrænna veðrunarafurða(A horizon)
- B-lag
- jarðvegslag þar sem safnast hefur upp aðallega fíngert efni sem hefur færst niður á við(B horizon)
- berggrunnur
- fast berg sem liggur undir jarðvegi(bedrock)
- C-lag
- jarðvegslag sem inniheldur móðurefni og lífrænt og ólífrænt efni sem brotnar niður og myndar jarðveg; einnig kallað jarðvegsgrunnur(C horizon)
- leir
- jarðvegsagnir sem eru minni en 0,002 mm í þvermál(clay)
- ásæta
- planta sem vex á annarri plöntu en er ekki háð henni um næringu(epiphyte)
- jarðvegslag
- lag í jarðvegi með sérstaka eðlis- og efnafræðilega eiginleika sem eru ólíkir eiginleikum annarra laga(horizon)
- moldarefni / húmus
- lífrænt efni jarðvegs, gert úr örverum og dauðum dýrum og plöntum á mismunandi stigum rotnunar(humus)
- ólífrænt efnasamband
- efnasamband sem inniheldur ekki kolefni; það er hvorki hluti af lifandi lífveru né myndað af henni(inorganic compound)
- skordýraætandi planta
- planta sem hefur sérhæfð laufblöð til að laða að og melta skordýr(insectivorous plant)
- moldarjarðvegur
- jarðvegur sem hefur enga ríkjandi kornastærð(loam)
- stórnæringarefni
- næringarefni sem plöntur þurfa í miklu magni; meðal þeirra eru kolefni, vetni, súrefni, nitur, fosfór, kalíum, kalsíum, magnesíum og brennisteinn(macronutrient)
- snefilefni
- næringarefni sem plöntur þurfa í litlu magni; einnig kallað snefilefni eða örnæringarefni(micronutrient)
- steinefnajarðvegur
- jarðvegur sem myndast við veðrun bergs og ólífræns efnis og er aðallega úr sandi, silti og leir(mineral soil)
- nítrogenasi
- ensím sem sér um afoxun niturs úr andrúmslofti í ammoníak(nitrogenase)
- rótarhnýði
- sérhæfðar byggingar á rótum belgjurta sem innihalda rótarhnýðisbakteríur og þar sem niturbinding fer fram(nodules)
- O-lag
- jarðvegslag með moldarefni við yfirborðið og niðurbrotnum gróðri neðar(O horizon)
- lífrænt efnasamband
- efnasamband sem inniheldur kolefni(organic compound)
- lífrænn jarðvegur
- jarðvegur sem myndast við setmyndun og er aðallega úr lífrænu efni(organic soil)
- sníkjuplanta
- planta sem er háð hýsli sínum til að lifa af(parasitic plant)
- móðurefni
- lífrænt og ólífrænt efni sem jarðvegur myndast í(parent material)
- rótarhnýðisbakteríur
- jarðvegsbakteríur sem mynda samlífi við rætur belgjurta, mynda rótarhnýði og binda nitur(rhizobia)
- rótarhvolf
- svæði jarðvegs sem verður fyrir áhrifum af útseyti róta og örverum(rhizosphere)
- sandur
- jarðvegsagnir sem eru 0,1 til 2 mm í þvermál(sand)
- rotplanta
- planta sem hefur ekki blaðgrænu og fær fæðu sína úr dauðu efni(saprophyte)
- silt
- jarðvegsagnir sem eru á milli 0,002 og 0,1 mm í þvermál(silt)
- jarðvegur
- ysta lausa lagið sem þekur yfirborð jarðar(soil)
- jarðvegssnið
- lóðrétt snið í gegnum jarðveg(soil profile)
- samlífisvera
- planta í samlífi við bakteríur eða sveppi(symbiont)