Námsgögn
Innskrá
Hleð efnisyfirliti...

Efnisyfirlit

  1. Formáli
    1. Inngangur
    2. 6.1 Verund
    3. 6.2 Sjálfið og sjálfsmynd
    4. 6.3 Heimsfræði og tilvist Guðs
    5. 6.4 Frjáls vilji
    6. Samantekt
    7. Lykilhugtök
    8. Heimildir
    9. Upprifjunarspurningar
    10. Ítarefni
  2. Atriðaskrá
Heimspeki (IS)Kafli 6Lykilhugtök
Skrá inn til að leggja til breytingu
66 Frumspeki

Lykilhugtök

FYRRI KAFLI

Samantekt

NÆSTI KAFLI

Heimildir

Lykilhugtök

Raungerving
í hugsun Aristótelesar, það stig sem vera hefur náð í að raungera tilgang sinn.
Ekki-sjálf (anatman)
búddísk hugmynd um að sjálfið sé ekki varanleg eining sem haldi samsemd sinni í tíma.
Samrýmishyggja
sú skoðun að löghyggja geti samræmst frjálsum vilja og siðferðislegri ábyrgð.
Heimsfræðileg rök
rök fyrir tilvist Guðs sem byggjast á orsakatengslum og skipan alheimsins.
Löghyggja
sú skoðun að mannlegar athafnir ráðist af náttúrulögmálum og fyrri orsökum.
Tvíhyggja
viðhorf sem gerir ráð fyrir tveimur grundvallartegundum veruleika til að skýra viðfangsefnið.
Frelsishyggja
í umræðu um frjálsan vilja, sú skoðun að menn velji sumar athafnir frjálst og að þær ráðist ekki að fullu af orsökum sem stjórna náttúrulegum hlutum.
Frumspeki
svið heimspekinnar sem fæst við eðli veruleikans og það sem raunverulega er til.
Einhyggja
sú skoðun að veruleikinn sé af einni grundvallartegund.
Náttúruhyggja
sú afstaða að hafna yfirnáttúrulegum skýringum og miða skýringar við náttúruna.
Verufræðileg rök
rök fyrir tilvist Guðs sem byggjast á greiningu hugtaksins Guð og nauðsynlegrar tilvistar.
Verufræði
svið innan frumspeki sem rannsakar hvað er til og eðli verunnar.
Einstakt tilvik
tiltekin, einstök vera þegar rætt er um veruleika og verund.
Eðlisfræðihyggja
sú skoðun að allt sem er til sé eðlisrænt eða líkamlegt.
Fjölhyggja
sú skoðun að grundvallarveruleikinn sé af fleiri en einni tegund.
Megund
í hugsun Aristótelesar, möguleiki veru til að ná tilgangi sínum eða tiltekinni raungervingu.
Verund
varanlegur, undirliggjandi veruleiki hlutar; orðið samsvarar latneska substantia, „það sem stendur undir“.
Markhyggjurök
rök fyrir tilvist Guðs sem byggjast á þeim markmiðum, tilgangi eða skipulagi sem virðist mega greina í náttúrunni.
Altak
veruleiki eða hugtak sem skýrir sameiginlegt eðli margra einstakra tilvika af sömu tegund.

Námsgögn.is þýðing á efni frá OpenStax. Frítt frumrit: https://openstax.org/books/introduction-philosophy/pages/1-introduction Leyfi upprunabókar: CC BY-NC-SA 4.0. Námsgögn er sjálfstætt verkefni; OpenStax styður hvorki né vottar þýðinguna.

FYRRI KAFLI

Samantekt

NÆSTI KAFLI

Heimildir