Inngangur

Yfirlit kafla

• Ósérhæft ónæmissvar
• Sérhæft ónæmissvar
• Mótefni
• Truflanir í ónæmiskerfinu

Umhverfið er fullt af sýklum, það er sjúkdómsvöldum, yfirleitt örverum, sem valda sjúkdómum hjá hýslum sínum. Hýsill er lífvera sem sýkill kemst inn í og skaðar oft. Sýklar eru meðal annars bakteríur, frumverur, sveppir og aðrar smitandi lífverur. Við verðum stöðugt fyrir sýklum í mat og vatni, á yfirborðum og í lofti. Ónæmiskerfi spendýra þróuðust til varnar gegn slíkum sýklum; þau eru samsett úr afar fjölbreyttu safni sérhæfðra frumna og leysanlegra sameinda sem samhæfa hraðvirkt og sveigjanlegt varnarkerfi sem getur veitt vernd gegn flestum þessara sjúkdómsvalda.

Hlutar ónæmiskerfisins leita stöðugt í líkamanum að merkjum um sýkla. Þegar sýklar finnast eru ónæmisþættir kallaðir til á sýkingarstaðinn. Ónæmisþættirnir greina eðli sýkilsins, efla viðeigandi frumur og sameindir til að berjast gegn honum á skilvirkan hátt og stöðva síðan ónæmissvarið eftir að sýkingunni hefur verið eytt, til að forðast óþarfa skemmdir á frumum hýsilsins. Ónæmiskerfið getur munað sýkla sem það hefur áður komist í snertingu við og þannig myndað skilvirkara svar við endurkomu þeirra. Þetta minni getur varað í nokkra áratugi. Eiginleikar ónæmiskerfisins, svo sem greining sýkla, sérhæft svar, mögnun, afturköllun svarsins og minni, eru nauðsynlegir til að lifa af sýkla. Ónæmissvarinu má skipta í ósérhæft eða sérhæft ónæmissvar. Ósérhæfða ónæmissvarið er alltaf til staðar og reynir að verjast öllum sýklum fremur en að beinast að tilteknum sýklum. Sérhæfða ónæmissvarið geymir hins vegar upplýsingar um fyrri sýkingar og virkjar varnir sem beinast sérstaklega gegn tilteknum sýklum.