Inngangur

Inngangur

Smæstu og grundvallarlegustu efnisþættir mannslíkamans eru frumefni. Efni sem kallast niturbasar mynda í raun grundvöll erfðakóðans, sem geymir leiðbeiningar um hvernig mannslíkaminn er byggður upp og honum viðhaldið frá getnaði til elliára. Í DNA mannsins eru um þrír milljarðar slíkra basapara.

Efnafræði mannsins nær til lífrænna sameinda (kolefnisbundinna) og lífefna (sem líkaminn myndar). Hún nær einnig til frumefna. Líf getur raunar ekki verið til án margra þeirra frumefna sem finnast í jörðinni. Öll frumefnin sem taka þátt í efnahvörfum, umbreytingu orku, rafvirkni og vöðvasamdrætti — þar á meðal fosfór, kolefni, natríum og kalsíum, svo nokkur séu nefnd — urðu til í stjörnum.

Þessi frumefni geta síðan myndað bæði ólífræn og lífræn efnasambönd sem eru lífinu mikilvæg, til dæmis vatn, glúkósa og prótín. Kaflinn hefst á rannsókn frumefna og því hvernig bygging frumeinda, grunneininga efnis, ræður eiginleikum frumefna eftir fjölda róteinda, nifteinda og rafeinda í frumeindunum. Síðan er byggt á þessum grunni til að skýra efnafræðilega umgjörð lífsins.